Lista krajów świata - poznaj aktualne państwa

Osoby uczące się geografii, przygotowujące materiały edukacyjne czy tworzące quizy online zwykle szukają jednej, aktualnej listy państw świata, zamiast przeskakiwać między różnymi mapami i sprzecznymi zestawieniami. Problem pojawia się, gdy liczba krajów nie zgadza się między różnymi źródłami, a część nazw jest nieaktualna. Poniżej znajduje się praktyczny, uporządkowany spis państw świata, z krótkim wyjaśnieniem, skąd biorą się różnice między listami i jak sensownie korzystać z takiego zestawienia w edukacji online.

Co to właściwie znaczy „państwo świata”?

W większości materiałów edukacyjnych za punkt odniesienia przyjmuje się państwa uznawane przez ONZ. To najstabilniejsza i najbardziej „robocza” definicja do szkoły, kursów online czy quizów.

Najczęściej używa się trzech pojęć:

193 państwa członkowskie ONZ – pełnoprawni członkowie organizacji
2 państwa o statusie obserwatora – Stolica Apostolska (Watykan) i Państwo Palestyna
różne państwa częściowo uznawane (np. Tajwan, Kosowo) – zależnie od źródła są włączane lub nie

W praktyce szkolnej i większości kursów online przyjmuje się zazwyczaj 195 państw: 193 członków ONZ + Watykan + Palestynę.

Dlaczego liczba państw różni się między źródłami?

Rozbieżności nie wynikają z błędów, ale z przyjętej definicji. Część autorów trzyma się „twardo” listy ONZ, inni dodają np. Tajwan czy Kosowo, jeszcze inni uwzględniają terytoria zależne (Groenlandia, Nowa Kaledonia, Bermudy).

Do najczęstszych powodów różnic należą:

różny stan uznania międzynarodowego niektórych terytoriów
aktualność materiału – część list jest sprzed kilku lat
różne cele – inna lista przydaje się w polityce, inna w quizie geograficznym

Dlatego przy pracy z listą krajów warto za każdym razem świadomie określić: czy chodzi o ONZ, o listę szkolną, czy o pełniejszy zestaw uwzględniający terytoria sporne.

Aktualna lista państw świata (195 krajów)

Poniżej lista 195 państw – 193 członków ONZ oraz 2 państw o statusie obserwatora. Stan na ok. 2024 rok, nazwy w formie najczęściej używanej w polskich materiałach edukacyjnych.

Państwa świata – lista alfabetyczna

Lista ułożona alfabetycznie według polskich nazw, od Afganistanu do Zimbabwe:

Afganistan
Albania
Algieria
Andora
Angola
Antigua i Barbuda
Arabia Saudyjska
Argentyna
Armenia
Australia
Austria
Azerbejdżan
Bahamy
Bahrajn
Bangladesz
Barbados
Belgia
Belize
Benin
Bhutan
Białoruś
Boliwia
Bośnia i Hercegowina
Botswana
Brazylia
Brunei
Bułgaria
Burkina Faso
Burundi
Chile
Chiny
Chorwacja
Czarnogóra
Czechy
Dania
Demokratyczna Republika Konga
Dominika
Dominikana (Dominikana – Republika Dominikańska)
Dżibuti
Egipt
Ekwador
Erytrea
Estonia
Eswatini (d. Suazi)
Etiopia
Fidżi
Filipiny
Finlandia
Francja
Gabon
Gambia
Ghana
Grecja
Grenada
Gruzja
Gujana
Gwatemala
Gwinea
Gwinea Bissau
Gwinea Równikowa
Haiti
Hiszpania
Holandia (Królestwo Niderlandów)
Honduras
Indie
Indonezja
Irak
Iran
Irlandia
Islandia
Izrael
Jamajka
Japonia
Jemen
Jordania
Kambodża
Kamerun
Kanada
Katar
Kazachstan
Kenia
Kirgistan (Kirgistan/Kirgizja)
Kiribati
Kolumbia
Komory
Kongo (Republika Konga)
Korea Południowa
Korea Północna
Kostaryka
Kuba
Kuwejt
Laos (Laotańska Republika Ludowo-Demokratyczna)
Lesotho
Liban
Liberia
Libia
Liechtenstein
Litwa
Luksemburg
Łotwa
Madagaskar
Malawi
Malediwy
Malezja
Mali
Malta
Maroko
Mauretania
Mauritius
Meksyk
Mikronezja (Sfederowane Stany Mikronezji)
Mołdawia (Republika Mołdawii)
Monako
Mongolia
Mosambik
Myanmar (Birma)
Namibia
Nauru
Nepal
Niemcy
Niger
Nigeria
Nikaragua
Norwegia
Nowa Zelandia
Oman
Pakistan
Palau
Panama
Papua-Nowa Gwinea
Paragwaj
Peru
Polska
Portugalia
Republika Południowej Afryki
Republika Środkowoafrykańska
Rosja (Federacja Rosyjska)
Rumunia
Rwanda
Saint Kitts i Nevis
Saint Lucia
Saint Vincent i Grenadyny
Salwador
Samoa
San Marino
Senegal
Serbia
Seychelle
Sierra Leone
Singapur
Słowacja
Słowenia
Somalia
Sri Lanka
Stany Zjednoczone (USA)
Sudan
Sudan Południowy
Surinam
Syria
Szwajcaria
Szwecja
Tadżykistan
Tajlandia
Tanzania
Timor Wschodni (Timor-Leste)
Togo
Tonga
Trynidad i Tobago
Tunezja
Turcja
Turkmenistan
Tuvalu
Uganda
Ukraina
Urugwaj
Uzbekistan
Vanuatu
Watykan (Stolica Apostolska)
Wenezuela
Węgry
Wielka Brytania (Zjednoczone Królestwo)
Wietnam
Włochy
Wybrzeże Kości Słoniowej (Côte d’Ivoire)
Wyspy Marshalla
Wyspy Salomona
Wyspy Świętego Tomasza i Książęca (São Tomé i Príncipe)
Zambia
Zimbabwe
Państwo Palestyna

Państwa częściowo uznawane i terytoria zależne

W edukacji online często pojawia się problem: czy włączać takie podmioty, jak Tajwan, Kosowo, Sahara Zachodnia czy np. Tajwan jako osobny kraj. Tu nie ma jednej „świętej” odpowiedzi – wszystko zależy od celu materiału.

Jak sensownie podejść do terytoriów spornych

Przy tworzeniu kursów, prezentacji czy quizów warto trzymać się jednej zasady: wybrać raz kryterium i być konsekwentnym. Jeśli materiał ma być zgodny z ONZ – lista kończy się na 195 państwach z poprzedniej sekcji. Jeśli celem jest pokazanie złożoności politycznej świata, wtedy dochodzą kolejne byty:

Do najczęściej wspominanych należą m.in.:

Tajwan
Kosowo
Abchazja i Osetia Południowa
Sahara Zachodnia
Nagorno-Karabach (Górski Karabach) – status mocno zmienny

Przy takich miejscach dobrze działa proste oznaczenie przy nazwie: „częściowo uznawane” albo krótka notatka w legendzie materiału. Dzięki temu uczeń widzi różnicę między państwami uznanymi powszechnie a tymi, których status jest sporny.

W materiałach egzaminacyjnych (szkoła, matura, olimpiady) zwykle trzyma się listy ONZ. Byty częściowo uznawane pojawiają się raczej jako ciekawostka lub w kontekście konfliktów.

Jak wykorzystać listę krajów w edukacji online

Sam spis nazw to dopiero początek. Dla nauczycieli, twórców kursów i osób uczących się samodzielnie liczba zastosowań jest duża, a większość nie wymaga skomplikowanych narzędzi.

Przykładowe zastosowania listy państw:

tworzenie interaktywnych quizów (np. dopasowywanie kraj–stolica, kraj–flaga)
budowanie tabel do nauki (kraj, kontynent, język urzędowy, liczba ludności)
przygotowanie map do wydruku z miejscem na podpisy krajów
organizowanie „wyzwań dziennych” – jeden kraj dziennie z krótkim opisem

Przy nauce zdalnej dobrze sprawdza się łączenie takiej listy z darmowymi mapami politycznymi i narzędziami typu „drag & drop”. Dzięki temu sucha lista nazw zamienia się w praktyczne ćwiczenia pamięciowe i wizualne.

Jak pilnować aktualności listy krajów

Polityczna mapa świata nie zmienia się codziennie, ale gdy już dochodzi do zmian – są one istotne (jak powstanie Sudanu Południowego w 2011 r.). Raz przygotowana lista zwykle wystarcza na kilka lat, jednak przy publikacjach online warto od czasu do czasu zrobić szybki przegląd.

Źródła do weryfikacji

Do sprawdzania aktualności opłaca się zaglądać do stabilnych, oficjalnych źródeł:

1. Strona ONZ – lista państw członkowskich i obserwatorów.
2. Strony MSZ dużych państw – często zawierają aktualne listy krajów z którymi utrzymują stosunki dyplomatyczne.
3. Bazy danych typu CIA World Factbook czy World Bank – dobre do weryfikowania nazw i podstawowych danych.

Przy materiałach edukacyjnych online dobrym nawykiem jest dopisanie w stopce prostego zdania w stylu: „Lista państw aktualna na rok 20XX według danych ONZ”. Oszczędza to wielu nieporozumień po kilku latach.

Podsumowanie – jak z tej listy korzystać rozsądnie

Lista krajów świata przydaje się w szkole, w kursach online, w quizach i w samodzielnej nauce – ale tylko wtedy, gdy jest konsekwentna. Warto jasno ustalić, czy materiał opiera się na 195 powszechnie przyjmowanych państwach, czy dodatkowo obejmuje terytoria sporne i zależne.

Najprostsze, praktyczne podejście do tworzenia materiałów online jest takie: podstawę stanowi lista 195 krajów, a byty częściowo uznawane pojawiają się jako dodatkowa warstwa – oznaczone i wyjaśnione. Taki układ jest czytelny dla ucznia, wygodny w aktualizacji i zgodny z większością współczesnych źródeł.