Past Simple i Past Continuous pojawiają się na każdym egzaminie i w codziennych rozmowach. Bez solidnego opanowania tych dwóch czasów trudno jasno opowiadać o przeszłości. Warto więc mieć konkretny schemat działania: kiedy sięgać po Past Simple, a kiedy po Past Continuous, jak szybko budować zdania oraz jak ćwiczyć, żeby nie mieszać form. Poniżej znajduje się praktyczny przewodnik krok po kroku z gotowymi ćwiczeniami i odpowiedziami, który pozwala od razu przejść do działania.
Past Simple i Past Continuous – krótkie, konkretne porównanie
Past Simple opisuje zakończone czynności w przeszłości. Interesuje jedno wydarzenie, jego wynik albo fakt, że się wydarzyło. Typowe określenia czasu: yesterday, last week, two days ago, in 2010.
Past Continuous opisuje czynność trwającą w określonym momencie w przeszłości albo tło sytuacji. Często to „tło” jest przerywane krótkim wydarzeniem w Past Simple. Typowe określenia: while, when, at 7 p.m. yesterday, all evening.
Past Simple = co się stało. Past Continuous = co się działo (było w trakcie).
W praktyce dobrze jest zapamiętać dwa główne zastosowania:
- Past Simple – seria krótkich, zakończonych czynności: I opened the door, walked in and sat down.
- Past Continuous – dłuższa akcja / tło: I was reading a book when the phone rang.
Jak szybko budować zdania – prosty schemat
Budowa Past Simple – forma, pytania, przeczenia
W Past Simple stosuje się drugą formę czasownika (dla czasowników nieregularnych) lub formę z końcówką -ed (czasowniki regularne). Dobrze jest pracować w trzech krokach: zdanie twierdzące, pytanie, przeczenie.
1. Zdanie twierdzące:
podmiot + II forma / -ed
She visited her grandparents last weekend.
They went to the cinema yesterday.
2. Pytanie:
Did + podmiot + bezokolicznik
Did she visit her grandparents last weekend?
Did they go to the cinema yesterday?
3. Przeczenie:
podmiot + did not (didn’t) + bezokolicznik
She didn’t visit her grandparents last weekend.
They didn’t go to the cinema yesterday.
Warto zwrócić uwagę, że po did / didn’t czasownik wraca do formy podstawowej. Błąd typu “Did you went…?” wynika z podwójnego „czasu przeszłego”, którego należy unikać.
Budowa Past Continuous – forma, pytania, przeczenia
Past Continuous składa się z dwóch elementów: was/were + czasownik z końcówką -ing. Schemat również najlepiej utrwalać w trzech wariantach.
1. Zdanie twierdzące:
podmiot + was/were + czasownik-ing
I was watching TV at 8 p.m. yesterday.
They were playing football when it started to rain.
2. Pytanie:
Was/Were + podmiot + czasownik-ing
Were they playing football at 5 p.m.?
Was she studying when you called?
3. Przeczenie:
podmiot + was not / were not (wasn’t / weren’t) + czasownik-ing
He wasn’t sleeping when I came in.
We weren’t listening to music at that time.
Najczęstszy błąd to mieszanie was/were z drugą formą czasownika, np. “He was went”. W Past Continuous po was/were zawsze pojawia się tylko forma z -ing.
Ćwiczenie 1 – uzupełnianie czasowników (tylko jeden czas)
Najpierw warto oddzielnie poćwiczyć każdy czas. Poniżej przykłady, w których trzeba wstawić czas podany w nawiasie w odpowiedniej formie Past Simple lub Past Continuous. Najlepiej najpierw rozpisać sobie, jakie jest słówko określające czas (yesterday / when / while / at 7 p.m.), a dopiero potem zdecydować o formie.
A) Past Simple – wstaw czasownik w nawiasie
- She _______ (finish) her homework two hours ago.
- We _______ (not / go) to the party last weekend.
- _______ you _______ (see) Tom yesterday?
- They _______ (arrive) late, so the film _______ (start) without them.
- He _______ (break) his leg when he _______ (be) a child.
Odpowiedzi:
1. finished
2. did not (didn’t) go
3. Did you see
4. arrived, started
5. broke, was
W tych zdaniach pojawiają się typowe sygnały Past Simple: two hours ago, last weekend, yesterday. Podkreślają one zakończoną czynność. Warto je automatycznie kojarzyć z Past Simple, żeby skrócić czas zastanawiania się nad formą.
B) Past Continuous – wstaw czasownik w nawiasie
- She _______ (sleep) at 11 p.m. last night.
- They _______ (not / watch) TV at that moment.
- _______ he _______ (play) the guitar at 8 o’clock?
- We _______ (drive) home when it started to snow.
- I _______ (not / listen) to you, I _______ (think) about my exam.
Odpowiedzi:
1. was sleeping
2. were not (weren’t) watching
3. Was he playing
4. were driving
5. was not (wasn’t) listening, was thinking
W tych przykładach kluczowe są momenty w czasie (at 11 p.m., at that moment) oraz fakt, że czynność jest „rozciągnięta”. Warto w głowie zadawać proste pytanie: „Czy to brzmi jak tło / coś w trakcie?” – jeśli tak, Past Continuous zwykle będzie odpowiedni.
Ćwiczenie 2 – łączenie Past Simple i Past Continuous
Typowe wzory zdań mieszanych
Najczęściej oba czasy pojawiają się w jednym zdaniu w dwóch konfiguracjach. Dobrze jest opanować te wzory na pamięć, bo potem wystarczy tylko podmieniać czasowniki.
1. Długie tło (Past Continuous) + krótka akcja (Past Simple)
I was walking home when I saw an accident.
(tło: was walking, akcja: saw)
2. Krótka akcja (Past Simple) przerwała długą czynność (Past Continuous)
We were having dinner when the phone rang.
(tło: were having, akcja przerywająca: rang)
Jeśli w zdaniu pojawia się when + „coś, co przerwało”, zwykle w tej części będzie Past Simple. Jeśli pojawia się while, w większości przypadków po nim używa się Past Continuous.
Ćwiczenia mieszane – uzupełnianie czasowników
W każdym zdaniu należy zdecydować, w której części będzie Past Simple, a w której Past Continuous. W nawiasach podany jest bezokolicznik.
- She _______ (cook) dinner when the guests _______ (arrive).
- They _______ (walk) in the park when it _______ (start) to rain.
- He _______ (not / listen) to the teacher when she _______ (ask) him a question.
- We _______ (have) a picnic while the kids _______ (play) football.
- I _______ (drive) to work when I _______ (see) my old friend.
Spróbuj najpierw zaznaczyć sobie „tło” i „krótką akcję”, a dopiero potem uzupełniać formy.
Odpowiedzi z krótkim komentarzem:
1. was cooking, arrived
Tło: was cooking – coś w trakcie; akcja: goście arrived – krótki moment.
2. were walking, started
Znów: dłuższa czynność po drodze (spacer), przerwana nagłym wydarzeniem (deszcz).
3. wasn’t listening, asked
Uczeń w trakcie nielisteningu, nauczycielka nagle zadaje pytanie – idealny schemat dla obu czasów.
4. were having, were playing
Dwie czynności odbywają się równolegle w tle, dlatego oba czasowniki są w Past Continuous.
5. was driving, saw
Jazda samochodem jako tło, zobaczenie znajomego jako pojedyncza akcja w Past Simple.
Mini-dialogi i krótkie opowiadania – ćwiczenie w kontekście
Dialog z lukami
Ćwiczenia w zdaniach oderwanych od kontekstu są potrzebne, ale dopiero dialogi zmuszają do myślenia „całą sceną”. W poniższym dialogu należy uzupełnić czasowniki w Past Simple lub Past Continuous.
Dialog 1
A: What _______ you _______ (do) yesterday at 7 p.m.?
B: I _______ (watch) a film with my sister.
A: Really? I _______ (call) you but you _______ (not / answer).
B: Oh, sorry. We _______ (laugh) so loudly that I _______ (not / hear) the phone.
Odpowiedzi:
A: were you doing
B: was watching
A: called, didn’t answer
B: were laughing, didn’t hear
Najpierw pojawia się pytanie o czynność w trakcie (were you doing), potem opis dłuższej akcji (was watching, were laughing). Konkretny moment, kiedy ktoś zadzwonił (called), to Past Simple. Brak odpowiedzi i niesłyszenie telefonu też traktowane są tu jako pojedyncze fakty w przeszłości.
Krótka historyjka do przekształcenia
W tym zadaniu można najpierw przeczytać tekst po polsku i spróbować samodzielnie ułożyć angielską wersję, a potem porównać z gotowym rozwiązaniem.
Wczoraj wieczorem czytałem książkę, kiedy mój przyjaciel zadzwonił. Rozmawialiśmy przez godzinę, a potem poszliśmy na spacer. Cały czas padał deszcz, ale i tak dobrze się bawiliśmy.
Możliwa wersja po angielsku:
Yesterday evening I was reading a book when my friend called. We talked for an hour and then we went for a walk. It was raining all the time, but we still had a good time.
Warto zauważyć:
– was reading – czynność w trakcie, tło.
– called, talked, went – seria zakończonych wydarzeń, więc Past Simple.
– was raining – opis tła pogodowego, typowe użycie Past Continuous.
Jak samodzielnie trenować Past Simple i Past Continuous
Nawet najlepszy zestaw ćwiczeń nie wystarczy, jeśli zabraknie regularnego powtarzania. Najprostsza metoda to krótkie, codzienne zadanie, które łączy oba czasy.
- Wybrać jeden prawdziwy moment z wczorajszego dnia (np. 7:00, 18:00).
- Zapisać po angielsku zdanie w Past Continuous: At 7 a.m. I was…
- Dopisać 2–3 krótkie wydarzenia w Past Simple, które przerwały albo otaczały tę czynność.
- Sprawdzić, czy w jednym zdaniu pojawia się „tło” + „przerwanie” – jeśli nie, przeredagować.
Przykład dzienny:
At 7 a.m. I was making breakfast when my phone rang. I answered it and talked to my boss. Then I finished my breakfast and left home.
W jednym krótkim akapicie udało się zmieścić kilka typowych konstrukcji: tło w Past Continuous, przerwanie i seria zakończonych czynności w Past Simple. Pisząc takie mini-historie codziennie, po kilku dniach ręka sama zaczyna sięgać po właściwy czas, bez liczenia reguł w głowie.
Dodatkowo dobrze działa głośne czytanie własnych zdań. Ucho szybko wychwytuje nienaturalne połączenia typu “I was went” albo brak konsekwencji w jednej scenie (nagłe przeskoki między czasami bez powodu).
Podsumowując, kluczowe elementy pracy z Past Simple i Past Continuous to: rozróżnianie „co się stało” i „co się działo”, opanowanie prostych schematów zdań, ćwiczenia w kontekście oraz krótki, codzienny trening z wykorzystaniem własnych sytuacji z życia. Dzięki temu oba czasy zaczynają funkcjonować naturalnie, a opisywanie przeszłości po angielsku staje się znacznie prostsze.