Drugie spotkanie Zespołu: badanie potrzeb szkoły i redefinicja celu (Drugie spotkanie Zespołu)

Dobra praktyka

  • Kategoria:

    Samodzielność

  • Dodano:

    21.03.2017

1) Opisz przebieg konsultacji: kogo i jakimi metodami badaliście?

Najpierw objęliśmy badaniem uczniów klas I-VI. W młodszych klasach (I-III) wykorzystaliśmy rysunek (pracę plastyczną) i mapy myśli. W klasach starszych rozmawialiśmy z uczniami na lekcjach wychowawczych i wypisywaliśmy wnioski z tych rozmów na tablicy, pomocna okazała się także skrzynka pytań i podawanych przez uczniów odpowiedzi, w klasach VI użyliśmy kwestionariusza (pytania okazały się jednak dla większości uczniów niejasne, zbyt trudne i powtarzając badanie, posłużyliśmy się mapą myśli).

Wśród rodziców i w końcu również wśród nauczycieli przeprowadziliśmy badania ankietowe. Rodzice zostali poproszeni o wypełnienie kwestionariusza ankiety tuż po zebraniu podsumowującym I semestr nauki w tym roku szkolnym. Dla nauczycieli zaplanowaliśmy na początku wywiad, zaangażowaliśmy w tym celu przewodniczącą Szkolnego Samorządu Uczniowskiego, jednak z powodu zmianowości godzin trudno było ich wszystkich uchwycić. Pozostało więc badanie ankietowe. I tu również napotkaliśmy szereg kłopotów: problem z terminowością, wizytacje z Kuratorium Oświaty, konieczność uzupełniania dokumentów, tak więc oszczędziliśmy grono nauczycielskie i postanowiliśmy zadać tylko 3 pytania. Jednak po rozmowach z nauczycielami, którzy przystąpili do badania (było ich zaledwie 12!), i po zaznajomieniu się z ich odpowiedziami doszliśmy do wniosku, że przeznaczony dla nich kwestionariusz ankiety można było wzbogacić o więcej pytań, ale stwarzając kafeterię pytań.

Kwestionariusze ankiet zostały opracowane przez cały Zespół i dotyczyły SAMODZIELNOŚCI (szkoła uczy samodzielności, krytycznego myślenia, odwagi stawiania pytań oraz odpowiedzialności za naukę).

2) Podaj przykłady pytań, np. z wywiadów, ankiet. [Skany ankiet, zdjęcia dokumentujące przebieg konsultacji i inne możesz zamieścić jako załącznik do opisu.]

Klasy młodsze (I-III) miały dokończyć zdanie: Jestem samodzielny, kiedy... . Przykładowe odpowiedzi uczniów młodszych: sam się ubieramsam robię zakupy, wracam sam do domu, opiekuję się młodszym rodzeństwem/swoim zwierzątkiem, umiem się spakować do szkoły, nie ściągam od kolegi, potrafię wykonać zadanie domowe bez pomocy mamy, wiem, jak pomóc tacie w chorobie, umiem wezwać karetkę.

Uczniowie starsi na to samo pytanie podawali następujące odpowiedzi: potrafię rozwiązywać konflikty, bronię słabszego w potrzebie, umiem się przygotować do szkoły, wiem, jak zrobić prezentację multimedialną, potrafię sobie poradzić w niebezpieczeństwie, decyduję o sobie i swoich zainteresowaniach, organizuję sobie czas wolny, dokonuję samodzielnych wyborów.

Na pytanie o obowiązki dziecka w domu rodzice wypisywali: sprzątanie zabawek w pokoju, wynoszenie śmieci, ścielenie łóżka, karmienie chomika, przygotowywanie ubrań na następny dzień i samodzielne ubieranie się, pakowanie książek i przyborów szkolnych do tornistra - w klasach młodszych, uczniowie klas starszych mają ponadto takie obowiązki: mycie naczyń/obsługa zmywarki, nakrywanie do stołu, pomoc w przygotowywaniu posiłków, opieka nad zwierzętami, wywieszanie i składanie prania, zmiana pościeli, prace w ogrodzie (koszenie trawy, podlewanie kwiatów, pielenie), odgarnianie śniegu, pomoc rodzeństwu w zadaniach domowych. Nasuwa się więc wniosek, że odpowiedzi rodziców dotyczące samodzielności w ujęciu ogólnym pokrywają się z odpowiedziami dzieci. Pozostałe pytania dotyczyły samodzielności uczniów w wykonywaniu zadań domowych i zdobywaniu wiedzy, udziału w zajęciach pozalekcyjnych i związnej z tym motywacji - pytania znajdują się w kwestionariuszu ankiety, dostępnym w załączniku.

Również nauczyciele dość wysoko ocenili samodzielność uczniów na lekcjach pod względem wychowawczym (przedział od 5-10 na osi liniowej). Na pytanie: Nad czym można byłoby popracować w szkole, by uczniowie byli bardziej samodzielni, uczyli się krytycznego myślenia, odwagi stawiania pytań i odpowiedzialności za naukę? pojawiały się sugestie nauczycieli, by uświadamiać rodziców, że nie mogą wyręczać dzieci w pracach domowych, bowiem samodzielne wykonanie zadania przez ucznia sprzyja lepszemu zapamiętaniu. Proponowano również to, by rodzice przerzucali większą odpowiedzialność na dzieci i uczyli je ponoszenia konsekwencji za podejmowane decyzje. Warto wspomnieć o cennych uwagach, by motywować uczniów do samodzielnej lektury, naprowadzać, a nie wyręczać, i co - naszym zdaniem bardzo ważne - stwarzać okazje do uczenia się na błędach, do autokorekty. Pytanie pierwsze dotyczyło stosowanych przez nauczycieli metod włączających uczniów w samodzielne zdobywanie wiedzy na lekcjach. Odpowiedzi pokazują, że nauczciele starają się to robić poprzez: samodzielne tworzenie notatki, lapbooki, dyskusje na ważne dla uczniów tematy, debaty, pytania problemowe, odwrócone lekcje, metodę "uczymy innych", pracę w grupie, gry dydaktyczne, doświadczenia, definiowanie pojęć, burzę mózgów, pobudzanie filmikami czy artykułami do wyrażania i obrony własnego zdania. Dużo trafnych i ciekawych odpowiedzi, ale zastanawiamy się nad tym, jakie byłyby wyniki, gdyby zapytać o częstotliwość stosowania tych metod na lekcjach.  

Po zebraniu wyników stwierdziłyśmy w Zespole, że zbyt wąsko spojrzałyśmy na temat - ograniczyłyśmy pytania kierowane do rodziców i nauczycieli głównie do samodzielności w domu i szkole, warto byłoby spojrzeć na temat szerzej, ogólniej i jeszcze lepiej przemyśleć pytania.

3) Podsumuj wyniki konsultacji. Które wnioski lub uwagi powtarzały się najczęściej? Jakie najważniejsze potrzeby i rekomendacje zebraliście?

Z badań wynika, że uczniowie naszej szkoły rozumieją samodzielność głównie jako odpowiedzialność bądź konkretną umiejętność. W domu rodzice powierzają im różne obowiązki (na 137 pytanych rodziców, jedynie 4 odpowiedziało, że ich dziecko nie ma żadnych obowiązków, w tym 2 podało uzasadnienie: nie ma takiej potrzeby; warto dodać, że 88 rodziców wypowiadało się w imieniu uczniów klas I-III, zaś 49 reprezentowało uczniów klas IV-VI). Uczniowie chcą mierzyć się z odpowiedzialnymi zadaniami czy wyzwaniami, dzięki temu wiedzą, że dojrzewają, że można im zaufać.

Większość z nich dostrzega ważność bycia odpowiedzialnym za siebie, innych, ale także za naukę (wykonywanie zadań domowych, przygotowywanie się do lekcji, sprawdzianów itp.). Wielu z nich - zdaniem rodziców - korzysta przy zadaniu z pomocy dorosłego, ale dopiero wtedy, kiedy ma problem (76 w klasach młodszych i 46 w klasach starszych). Tak więc odpowiedź rodziców dotycząca samodzielności ich dzieci w zdobywaniu wiedzy wydaje się wiarygodna: 86% ocenia ją powyżej 5 punktów w skali 0-10. Dobrze byłoby zadać podobne pytanie uczniom (co w "nietrafionej" ankiecie dla klas starszych było zaplanowane) i porównać z odpowiedziami rodziców.

Rodzice wiedzą, że szkoła dysponuje szeroką ofertą zajęć pozalekcyjnych - w klasach IV-VI największą popularnością wśród uczniów cieszą się zajęcia sportowe, później matematyczne, następnie językowe, artystyczne i przyrodnicze, natomiast w klasach I-III matematyczne, artystyczne, sportowe. Zdaniem rodziców większość uczniów uczęszcza na te zajęcia po to, by poszerzać wiedzę (63% w klasach IV-VI i 54% w klasach I-III) i uzupełniać braki w nauce (16% i 10%), dla uczniów starszych istotny jest też styl nauczania prowadzącego zajęcia (aż 22%). I tu znów warto byłoby postawić takie samo pytanie uczniom, a może jeszcze dodatkowe: Jak wiedza, którą zdobywasz na zajęcaich pozalekcyjnych, przekłada się na lekcje z danych przedmiotów?. W świetle tych wyników ważne jest jednak to, że choć w szkole nauczyciele organizują tyle różnorodnych zajęć pozalekcyjnych, jednak niejednokrotnie służą one poprawie sprawdzianów i nadrabianiu zaległości spowodowanych nieobecnością danego ucznia w szkole. I co chyba najważniejsze i zarazem najdziwniejsze wobec powyższych odpowiedzi - uczniowie klas starszych (zwłaszcza klas V i VI) w trakcie badania wskazywali bardzo często na brak motywacji do nauki, złe skojarzenia ze szkołą, niezdrową rywalizację. Zaniepokoiły nas bardzo te odpowiedzi, postanowiliśmy więc zmienić nasz cel główny na taki, który pomoże w przyjaznym i pożytecznym spędzaniu czasu w szkole.

4) Podaj cel szczegółowy i napisz, jak wyniki badań społeczności szkolnej wpłynęły na ostateczne brzmienie celu.

Zmiana celu: PASJA DO NAUKI. Cel: szkoła motywuje do nauki, angażuje i rozwija pasje uczniów i nauczycieli. A cel szczegółowy dla naszej szkoły określiliśmy następująco: Szkoła w II semestrze poszerzy ofertę zajęć pozalekcyjnych tak, by uczniowie klas III-VI rozwijali swoje pasje i zainteresowania 9wybraliśmy uczniów klas III-VI, ponieważ najpierw chcemy się skupić na mniejszej grupie, a uczniowie klas I-II raczej nie mają problemu z motywacją do nauki).

5) Zamieść poniżej wypełnioną tabelkę.

  cel
szczegółowy
Szkoła w II semestrze poszerzy ofertę zajęć pozalekcyjnych tak,
by uczniowie klas III-VI rozwijali swoje pasje
i zainteresowania.
               
     I rozwiązanie Co może pomóc (narzędzia, zasoby, umiejętności, eksperci, inne) II rozwiązanie  Co może pomóc (narzędzia, zasoby, umiejętności, eksperci, inne)  III rozwiązanie  Co może pomóc (narzędzia, zasoby, umiejętności, eksperci, inne)  IV rozwiązanie  Co może pomóc (narzędzia, zasoby, umiejętności, eksperci, inne) 

V rozwiązanie

Co może pomóc (narzędzia, zasoby, umiejętności, eksperci, inne) 

  obszar RELACJE

Zajęcia manualne "Uszyj sobie potwora" (koniec marca)

- rozwijanie umiejętności technicznych, potrzebny nauczyciel techniki (przygotuje igły, nici, filc, watę do wypchania potworków);

- propozycja zajęć zgodna z zainteresowaniami dzieci i pogłębiająca ich ciekawość świata, pobudzająca inwencję twórczą;

- zaangażowanie wielu nauczycieli i stworzenie okazji do poznania ich przez uczniów z innej strony - jako tych, których można uczyć i którzy chcą się czegoś nauczyć (piszę tu we własnym imieniu: dla moich wychowanków jest szokiem to, że mogą mnie nauczyć szycia!:-) tak więc zaangażowanie uczniów starszych w te warsztaty i uczynienie z nich prawej ręki prowadzącego również jest bardzo istotne;

 Zajęcia plastyczne "Tuż przed Wielką Nocą" (początek kwietnia)  

- rozwijanie pasji dzieci do tworzenia ozdób wielkanocnych z różnych tworzyw, przygotowywanie się razem do nadchodzących świąt, przekazanie  ciekawostek dotyczących zwyczajów wielkanocnych;

- potrzebni nauczyciele plastyki i techniki, możliwość zaangażowania się i innych nauczycieli w warsztaty;

- zaproszenie gościa z zewnątrz - byłej Pani z przedszkola, która objaśni i pokaże dzieciom technikę skrobania pisanek rysikiem (potrzebne będą surowe jaja, rysiki dla każdego dziecka, wywar z cebuli);

- połączenie warsztatów z prowadzoną w szkole akcją charytatywną "Młodzi dla Kamerunu" - przygotowane przez dzieci prace i pisanki będą sprzedawane rodzicom na stoisku świątecznym;
"Zagrajmy sobie..." - popołudnie z grami planszowymi (koniec kwietnia)   

- zainteresowanie dzieci tematem i rozwijanie u nich logicznego myślenia, stworzenie okazji do zdrowej rywalizacji podczas turnieju;

- wykorzystanie bazy gier dostępnych już w szkole;

- potrzebny nauczyciel matematyk i każdy chętny nauczyciel;

 

 

 

 

 

Warsztaty kulinarne - pizza (połowa maja)

- przygotowanie i prowadzenie zajęć przez panią kucharkę;

- kształtowanie u uczniów umiejętności niezbędnych w codziennym życiu;

Gra w terenie dla całej szkoły (czerwiec)

 

 

 

- pomoc leśniczego, pogadanka nt. bezpieczeństwa w lesie;

- przygotowanie ciekawych zadań dla mieszanych grup uczniów (starsi z młodszymi), oferowanie pomocy młodszym przez starszych;

- potrzebni nauczyciele przyrody, wuefu i inni chętni (do przygotowania zadań), a także rodzice uczniów, Rada Rodziców (do opieki nad dziećmi, przygotowania ogniska);

  obszar TIK Przygotowanie reklam w programach komputerowych i dokumentowanie przebiegu warsztatów

- nauczyciel informatyki i nauczyciele poloniści;

- zdjęcia i filmy z warsztatów;

- zadbanie o opisy na blogach klasowych i na stronie szkoły; 
Przygotowanie reklam w programach komputerowych i dokumentowanie przebiegu warsztatów; podanie wcześniej informacji o możliwości zakupienia ozdób wielkanocnych  

- nauczyciel informatyki i nauczyciele poloniści;

- zdjęcia i filmy z warsztatów;

- zadbanie o opisy na blogach klasowych i na stronie szkoły;
Przygotowanie reklam w programach komputerowych i dokumentowanie przebiegu turnieju  

- nauczyciel informatyki i nauczyciele poloniści;

- zdjęcia i filmy z warsztatów;

- zadbanie o opisy na blogach klasowych i na stronie szkoły;

 Przygotowanie reklam w programach komputerowych i dokumentowanie przebiegu warsztatów  

- nauczyciel informatyki i nauczyciele poloniści;

- zdjęcia i filmy z warsztatów;

- zadbanie o opisy na blogach klasowych i na stronie szkoły;

Przygotowanie reklam w programach komputerowych i dokumentowanie przebiegu gry

- nauczyciel informatyki i nauczyciele poloniści;

- zdjęcia i filmy z warsztatów;

- zadbanie o opisy na blogach klasowych i na stronie szkoły;

  obszar FAR     Przygotowanie stoiska z ozdobami wielkanocnymi na ogólnodostępnym korytarzu szkolnym  

- tematycznie udekorowane stoisko;

- współpraca z obsługą szkoły (Paniami sprzątaczkami);

- zapewnienie obsługi stoiska (chętni uczniowie);
    Współpraca z Ośrodkiem Kultury "Kaniówka" w celu pozyskania kuchni, potrzebnych pomieszczeń i przyborów kuchennych  - doświadczenie Pani kucharki;

Wydzielenie w lesie bezpiecznego terenu

- współpraca z pracownikami leśniczówki i rodzicami uczniów;

  inne  

Noc z książką (połowa kwietnia lub czerwiec)

 

- nagrodzenie najlepszych czytelników możliwością noclegu w szkole;

- przygotowanie ciekawych zajęć czytelniczych, podczas których dzieci m.in. wykonają zakładkę do książki (praca samodzielna), komiks (praca w grupie), obejrzą ciekawy film;

- zwiedzanie szkoły nocą, możliwość zobaczenia pomieszczeń, do których na co dzień nie ma dostępu (np. kuchnia, z pomieszczeń ważne będą również sala gimnastyczna i sala z projektorem);

- współpraca z nauczycielami bibliotekarzami, w tym działaniu wspieranie ich i pomoc;