Etap II - Bezpieczeństwo i zaufanie (Etap II)

Dobra praktyka

  • Kategoria:

    Bezpieczeństwo i zaufanie

  • Dodano:

    27.01.2020

1) Opiszcie, jakie otrzymaliście wyniki z badań poszczególnych grup. Co Was w nich zaskoczyło? Załączcie pytania, które zadaliście oraz wszystkie inne materiały dokumentujące badanie potrzeb.

Badanie potrzeb przeprowadziliśmy wśród uczniów oraz nauczycieli naszej szkoły.

Pierwszym narzędziem, który wykorzystaliśmy, była krótka anonimowa ankieta skierowana do losowo wybranych klas starszych (z każdego rocznika dwie klasy). Uczniowie w pierwszym pytaniu zostali poproszeni o zaznaczenie na skali od 0 do 10 samopoczucia, jaki mają dzisiejszego dnia. Większość uczniów klas VIII, VII i VI wskazywała cyfrę 7. W klasach V najczęściej pojawiającymi się odpowiedziami było samopoczucie określane w skali 8 i 9. W drugim pytaniu zapytaliśmy uczniów o ich relacje z: kolegami w szkole, nauczycielami oraz pozostałymi pracownikami placówki. Oceny również należało dokonać na skali od 0 do 10. Wyniki, które otrzymaliśmy, wskazują na dobre, a nawet bardzo dobre relacje z poszczególnymi grupami. I tak, w klasach VIII i VII największa liczba uczniów zaznaczała cyfrę 7, w klasach VI 8 i 9, a w klasach V 9 i 10. Relacje z nauczycielami w klasach VIII najczęściej ocenione zostały na 6, w klasach VII i VI na 8, a w klasach V aż na 10. Z pozostałymi pracownikami szkoły uczniowie mają również dobry kontakt. We wszystkich klasach przeważająca część dzieci wskazywała skalę 7, 8, 9 i 10. W kolejnym pytaniu poprosiliśmy o wskazanie dwóch z czterech możliwych obszarów w naszej szkole, w których zdaniem uczniów należy dokonać zmian. Obszary do wyboru to: poczucie bezpieczeństwa;  relacje uczeń-nauczyciel, uczeń-uczeń; kultura osobista społeczności szkolnej; wygląd szkoły, pomieszczeń. Podsumowując wszystkie udzielone odpowiedzi, zauważyć można, że pierwsze miejsce zajęła kultura osobista, drugie poczucie bezpieczeństwa, trzecie wygląd szkoły, a na ostatnim miejscu uplasowały się relacje. Po dokonaniu podziału udzielonych odpowiedzi na klasy stwierdzić można, że najwięcej uczniów klas VIII zaznaczało obszar kultura osobista, klas VII poczucie bezpieczeństwa i kulturę osobistą, klasy VI wskazywały przede wszystkimwygląd szkoły , a klasy V kulturę osobistą i wygląd szkoły. Czwarte pytanie zamieszczone w ankiecie przybrało formę pytania otwartego. Zapytaliśmy w nim uczniów, co chcieliby zmienić lub co najbardziej im przeszkadza w wyżej wymienionych obszarach. Większość uczniów w obszarze poczucie bezpieczeństwa wskazywała, że przeszkadza im popychanie, bicie, szybkie bieganie, taranowanie się uczniów, rzucanie pufami, spychanie ze schodów. VIII klasy zaznaczały, iż większość tych negatywnych zachowań ma miejsce w „Strefie ciszy”, która w ogóle nie spełnia swojej funkcji. Natomiast klasy V, VI i VII zwracały również uwagę na nieodpowiednie zachowanie części ósmoklasistów, którzy dokuczają młodszym. W obszarze relacji uczniowie informowali, że przeszkadza im brak wzajemnego szacunku, przezywanie się, wyzwiska, plotki, obgadywanie. Uczniowie również w kontakcie z nauczycielami zauważają słabe strony, takie jak: niepotrzebne podnoszenie głosu, nieliczenie się ze zdaniem uczniów, ignorowanie ich pytań, spraw, niereagowanie w sytuacjach tego wymagających, przedłużanie lekcji. W trzecim obszarze – kultura osobista – najczęściejpojawiającymi się odpowiedziami były wulgaryzmy, krzyki, brak stosowania podstawowych zwrotów grzecznościowych: „dziękuję”, „dzień dobry”, „przepraszam”, niedbanie o swoją przestrzeń – śmiecenie i niszczenie szkolnego mienia. W ostatnim obszarze – wygląd szkoły, pomieszczeń –uczniowiezwracali uwagę na zniszczone: ściany, krzesła, ławki, brak komfortu w toaletach oraz na mało zagospodarowany obszar w szkole, w którym można się zrelaksować i ciekawie spędzić przerwę. Pojawiały się propozycje, aby powstało więcej miejsc siedzących, kanapy, automaty z jedzeniem i piciem oraz ściana do malowania kredą. W ostatnim, piątym pytaniu zapytaliśmy uczniów, gdzie w szkole chcieliby stworzyć strefę relaksu. W związku z tym, że jako społeczność szkolna funkcjonujemy w dwóch budynkach: klasy I-VI w głównym budynku, klasy VII-VIII w odnowionej części starego budynku, pojawiało się kilka propozycji. W głównym budynkumiejscem najczęściej wskazywanym przez uczniów był obszar na górnym korytarzu niedaleko sklepiku szkolnego. Natomiast w odnowionej części szkoły proponowana strefa zdaniem większości uczniów powinna znaleźć się w obecnej strefie ciszy bądź na niezagospodarowanym jeszcze strychu.

W klasach młodszych również postanowiliśmy przeprowadzić podobną, ale nieco zmodyfikowaną  ankietę. Do badania zaprosiliśmy uczniów dwóch klas III. W pytaniu o samopoczucie dzieci w dużej przewadze zamalowywały pola 8, 9 i 10. Wnioskować więc można, że uczniowie dobrze czują się w szkole. W drugim pytaniu o wybranie dwóch obszarów, w których chcieliby dokonać zmian, wyniki przedstawiają się następująco: 19 osób wygląd pomieszczeń, 18 osób kultura osobista społeczności szkolnej, 17 osób bezpieczeństwo, 11 osób relacje uczeń-nauczyciel, uczeń-uczeń. Ostatnie trzecie pytanie brzmiało: „Co zmieniłbyś w naszej szkole, aby była najwspanialszym miejscem dla społeczności szkolnej?”. Pojawiały się różne odpowiedzi, takie jak: bardziej kolorowe ściany w szkole, zwiększenie bezpieczeństwa na przerwach, większa opiekuńczość starszych kolegów, stworzenie kącika relaksu i kącika ciszy, więcej ciekawych pozalekcyjnych zajęć, milsze zachowywanie się wobec siebie uczniów, posiadanie zwierzątka klasowego, wpływanie na menu szkolne. Dzieci podawały również propozycje, które – biorąc pod uwagę szkolne realia – są nikłe do spełnienia, czyli: basen, codzienne zajęcia komputerowe, większy sklepik, szkoła, plac zabaw.

Drugim narzędziem wykorzystanym przez nas była Ściana opinii. Na dużym plakacie przyczepionym do ściany zadaliśmy pytanie: „Co – według Ciebie – powinno znaleźć się w strefie ucznia?”. Nasi uczniowie mieli przeróżne propozycje, które zapisywali na kolorowych karteczkach: wielkie pufy, kanapy, fotele, poduszki, koce, dywan, gry: „Twister”, „Uno”, „Dobble”, „Bystre oczko”, „5 sekund”, „Chińczyk”, „Monopoly”, gry karciane, puzzle, książki – przygodowe, anglojęzyczne, orgiami, kolorowanki antystresowe, tablica korkowa, tablica do malowania kredą, kolorowymi pisakami, dystrybutor z wodą i radio. Oczywiście na Ścianie opinii znalazły się także nierealne pomysły, np.: wspomniany już wcześniej basen, mikrofalówka, automaty ze słodyczami i grami. 

Badania nasze zakładały również zbadanie opinii grona pedagogicznego. Posłużyła nam do tego internetowa ankieta stworzona na bazie ankiet dla uczniów. Wynika z niej, że nauczyciele posiadają dobre i bardzo dobre relacje z uczniami; w skali od 0 do 10 zaznaczali cyfry: 8, 9, 10. W drugim pytaniu prosiliśmy nauczycieli o wskazanie – również na skali – stopnia zaufania, jakim jego/jej zdaniem, darzą ich uczniowie. I tu także większość nauczycieli podawała wysokie wyniki: 9, 10. Trzecie pytanie brzmiało: „Kiedy rozwiązujesz sytuacje konfliktowe zachodzące w szkole?”; możliwe do wyboru odpowiedzi: od razu po zajściu, na najbliższej lekcji, na lekcji wychowawczej, pozostawiam sprawę do rozwiązania uczniom, inne (propozycje nauczycieli). Okazuje się, że najwięcej nauczycieli pomaga w rozstrzygnięciu konfliktów od razu po zajściu lub na najbliższej lekcji; oczywiście, są też sprawy wymagające czasu i przemyślenia. Czwarte pytanie dotyczyło wyboru dwóch najistotniejszych obszarów wymagających zmian w naszej szkole: wszyscy odpowiadający zaznaczyli obszar kultura osobista społeczności szkolnej, a 38% relacje uczeń-nauczyciel, uczeń-uczeń. W ostatnim pytaniu nauczyciele mogli się wypowiedzieć i podać propozycje, co w tych obszarach należałoby zmienić. Padały odpowiedzi:

a)      poczucie bezpieczeństwa: „Najmłodsi uczniowie mają mieć pierwszeństwo przy obiedzie i nie stać w kolejce”, „Uwolnić korytarz od tornistrów leżących na podłodze (szafki obok stołówki) i wymagać, aby ustawiane były tam, gdzie należy”, „Nie generować zakazów i nakazów i kolejnych regulaminów, które ograniczają prawa dzieci”, „Więcej ruchu na wolnym powietrzu, przerwy na podwórku bez względu na pogodę”;

b)      relacje uczeń-nauczyciel, uczeń-uczeń:„Poważniejsze konsekwencje w eliminowaniu złego zachowania między uczniami. Wpis uwagi do dziennika czy rozmowa z pedagogiem ewidentnie nie skutkuje w przypadku niektórych uczniów”, „Nauczyciel w swojej sali, nie zamykamy klasy, tak aby uczeń mógł zawsze skomunikować się z nauczycielem, czas na rozmowy”, „Prawo ucznia do samodzielnego załatwiania spraw, partnerskie traktowanie ucznia we wszystkich sytuacjach, więcej wolności dla uczniów”, „Punktualność nauczycieli, tak aby czas na bycie razem przed lekcjami”, „Niepodnoszenie głosu przez nauczycieli, uczniów i innych pracowników szkoły”, „Stworzyć strefy relaksu, miejsca spotkań i dyskusji lub po prostu bycia ze sobą; miejsca dostępne dla wszystkich, pozwalające na wypoczynek na przerwie”;

c)      kultura osobista społeczności szkolnej:„Zwiększyć szacunek ucznia do nauczyciela i obsługi poprzez zwracanie uwagi na niewłaściwe zachowanie uczniów. W relacjach uczniowskich też zwracać uwagę na wzajemny szacunek”, „Lekcje savoir-vivre'u, lekcje wychowawcze na temat zasad kulturalnego zachowania, stworzenie szkolnego poradnika/przewodnika ilustrowanego dotyczącego tematu, dawanie przykładu własnego”; „Omówienie i wskazanie, co nas razi w zachowaniu, dyskusja na ten temat, oplakatowanie szkoły wybranymi grafikami, których uczniowie byliby twórcami”, „Ogólnoszkolny projekt całoroczny lub dłuższy, tak aby pożądane zmiany były trwałe i zaakceptowane przez wszystkich”, „Uczniowie nadużywają wulgaryzmów”, „Uczniowie nie wyrażają się właściwie do siebie, o sobie, potrzebna edukacja w tym zakresie”;

d)      wygląd szkoły, pomieszczeń: „Wystrój zgodnie z potrzebą dzieci. Niech uczniowie wymyślą, czego tak naprawdę by chcieli, jak powinna wyglądać szkoła, aby się im podobała i aby czuli się w niej dobrze. Niech pomyślą, zorganizują, zrobią coś, co sprawi im radość, np. kącik rekreacyjny”, „Stworzenie kącika dla uczniów, w którym mogliby aktywnie spędzać czas i rozwijać relacje z kolegami, koleżankami”, „Niedbanie uczniów o swoją przestrzeń – niszczenie ławek, ścian, krzeseł, kabin w toaletach, zostawianie śmieci na korytarzach, parapetach”.

 

2) Opiszcie faktyczny przebieg badania, czy zrealizowaliście wszystko zgodnie z planem, czy zmienialiście coś w trakcie realizacji?

Badanie potrzeb przebiegło zgodnie z wcześniej stworzonym planem. Przed przystąpieniem do diagnozy zespół wspólnie opracował potrzebne narzędzia. Zdecydowaliśmy, że ankietę przeprowadzimy w dwóch losowo wybranych klasach starszych z każdego rocznika oraz w dwóch klasach trzecich. Koordynator zespołu osobiście rozdawał uczniom ankiety na lekcjach wychowawczych i gdy zachodziła taka potrzeba, tłumaczył ewentualne niejasności. W trakcie ankietowania uczniowie dowiedzieli się również, iż będą mogli wyrazić swoje zdanie przy pomocy kolejnego narzędzia – Ściany opinii. Plakaty z pytaniem pojawiły się w dwóch budynkach naszej szkoły. Uczniowie mieli możliwość podzielania się swoimi pomysłami w ciągu dwóch dni. Zrezygnowaliśmy natomiast z narzędzia mającego na celu publikowanie przez uczniów zdjęć miejsc (Spacer badawczy), w których czują się mało bezpiecznie w szkole. Opinie grona pedagogicznego uzyskaliśmy za pomocą internetowej ankiety, która była dostępna na platformie Google przez cztery tygodnie. Niestety, tylko nieliczni nauczyciele podjęli się jej wypełnienia.

3) Jakie są najważniejsze wnioski z przeprowadzonych badań?

Dzięki badaniu pozyskaliśmy kilka ważnych informacji, na bazie których sformułowaliśmy następujące wnioski:

– uczniowie naszej szkoły posiadają dobre relacje z poszczególnymi grupami społeczności szkolnej, czyli kolegami, nauczycielami oraz pozostałymi pracownikami placówki;

– uczniowie mają potrzebę dokonania zmiany w obszarze: kultura osobista społeczności szkolnej, przeszkadzają im głównie wulgaryzmy, krzyki, brak stosowania podstawowych zwrotów grzecznościowych: „dziękuję”, „dzień dobry”, „przepraszam”, niedbanie o swoją przestrzeń – śmiecenie i niszczenie szkolnego mienia;

– dzieci i młodzież zauważają, że kultura osobista danego ucznia przekłada się na poczucie bezpieczeństwa w szkole. Uczniowie będący na bakier z kulturą często zachowują się niestosownie, biją innych, popychają, taranują, spychają ze schodów, rzucają pufami i wyzywają;

– uczniowie mają potrzebę stworzenia dla siebie kącika – „Strefy ucznia”, gdzie czuliby się komfortowo (wielkie pufy, kanapy, poduszki, koce, dywan) i spędzaliby ciekawie przerwę, m.in. czytając książki, grając w różne gry, malując i rysując po ścianach;

–nauczyciele, podobnie do uczniów, dostrzegają potrzebę wpływania na zmiany w zakresie kultury osobistej całej społeczności szkolnej, wychodząc z założenia, że przyczynia się ona do utrzymywania trwalszych i bezpieczniejszych relacji z drugim człowiekiem.

4) Podajcie Wasz cel dla szkoły i napiszcie, dlaczego się na niego zdecydowaliście.

Szkoła uczy odpowiedzialności poprzez przygotowanie uczniów do stworzenia bezpiecznej przestrzeni (kącika relaksu) i dbania o nią.

Zarówno uczniowie, jak i nauczyciele wnioskowali w badaniu potrzeb o urządzenie w szkole kącika relaksu. Popierając w tym uczniów, nauczyciele okażą podopiecznym wsparcie, zaufanie i pomogą im w przygotowaniu się do tego przedsięwzięcia (w ramach przygotowania odbędą się w szkole akcje propagujące korzystny wpływ dobrych manier na relacje z innymi i bezpieczeństwo). Natomiast uczniowie przejmą inicjatywę, będą gospodarzami swojego miejsca w szkole, wypracują zasady kulturalnego i bezpiecznego korzystania z kącika, będą się uczyli współpracy, dialogu, a także sztuki kompromisu.