Szkoła w naszych rękach (Etap II)


  • Kategoria:

    Solidarność

  • Dodano:

    14.01.2019

1) Opiszcie, jak przebiegało badanie potrzeb: czy udało się wszystko zrealizować zgodnie z planem? Czy dokonaliście jakiś zmian w jego realizacji? Jakie otrzymaliście wyniki z badań poszczególnych grup. Załączcie pytania, które zadaliście oraz wszystkie inne materiały dokumentujące badanie potrzeb.

Niezwłocznie po zakończeniu pierwszego etapu, zorganizowaliśmy kolejne spotkanie zespołu. Naszym celem było przemyślenie i zaplanowanie dalszych działań. Uznaliśmy, że ten etap jest wyjątkowo ważny, ponieważ pozwoli poznać rzeczywiste potrzeby naszej społeczności. Dogłębna analiza środowiska szkolnego będzie następnym krokiem do zdefiniowania ostatecznego celu, który pragnęlibyśmy osiągnąć. Początkowo  zdecydowaliśmy się na obszar „Pasja do nauki”. Jednak po dokonaniu zaplanowanych działań w zakresie analizy potrzeb, zmieniliśmy nasz obszar na „Solidarność”.

Nasza szkoła liczy ponad 1000 uczniów rozmieszczonych w czerech siedzibach i nauczycieli, którzy wędrują pomiędzy budynkami. Nie ułatwia to procesu edukacyjnego i działań wychowawczych. Równocześnie zdajemy sobie sprawę, że mamy wielu uczniów z ogromnym potencjałem, którzy pomimo trudności lokalowych, osiągają świetne wyniki w nauce, pragną wiedzieć i umieć więcej, interesują się światem nauki i kultury, są aktywni w środowisku lokalnym. Mamy świadomość, że taką aktywność wykazuje tylko część uczniów, natomiast znacząca większość pozostaje w tle. Zastanawialiśmy się także nad tym:

1.  jak pobudzić tych mniej aktywnych uczniów, aby pobudzić ich do większej aktywności w środowisku szkolnym i pozaszkolnym;

2. co interesuje naszych uczniów, jakie dziedziny/rodzaje aktywności sprawiają im radość;

3. co im przeszkadza i czego w szkole nie lubią;

4. co powinniśmy zrobić, aby ich zaangażowanie i osiągnięcia stały się widoczne i doceniane.

Poddaliśmy refleksji problem powiązaniem nauki z osiąganiem satysfakcji z tego, że uczenie się może być źródłem przyjemności i satysfakcji, a także impulsem do działania poza typowymi zajęciami dydaktycznymi.

Nasze spotkania odbywały się zazwyczaj wieczorami, po zakończonych zajęciach lekcyjnych. Pracujemy na dwie zmiany, więc to utrudniało ustalanie dogodnych terminów dla wszystkich członków zespołu. Jeśli potrzebowaliśmy ustalić coś w trybie pilnym, wykorzystywaliśmy wtedy komunikatory internetowe i dziennik elektroniczny. Te narzędzia okazały się bardzo pomocne.

Aby dobrze przygotować się do badania potrzeb naszych uczniów w zakresie wybranego obszaru, w pierwszej kolejności przeanalizowaliśmy materiały udostępnione na platformie programu oraz informacje wyniesione ze spotkań warsztatowych „Szkoły z Klasą” – w poprzednich i bieżącej edycji.

Ostatecznie ustaliliśmy, że na pewno wykorzystamy zabawę z Alfą, grę „Szkoła na czasie”, „Pocztówkę do przyjaciela”, „Ścianę opinii”, „Kreta”, „Ciastka”, przeprowadzimy rozmowy nieformalne z nauczycielami i rodzicami.

Napisanie „Pocztówki do przyjaciela” zaplanowaliśmy dla trzecioklasistów pod czujnym okiem wychowawców. Z „Ciastkiem” pracowali uczniowie uczęszczający na lekcje etyki i pierwszoklasiści. Zabawy z Alfą i grę edukacyjną „Szkoła na czasie” zaplanowaliśmy dla świetlicy szkolnej. Członkowie zespołu „Szkoły z Klasą” osobiście prowadzili rozmowy nieformalne z innymi nauczycielami i rodzicami naszych uczniów. „Ścianę opinii” zorganizowała nasza koleżanka z biblioteki. „Wyjściówkę” opracował nauczyciel chemii z uczniami klas ósmych.

Nasze pomysły stale ewoluowały i wymagały dopracowywania. Czasami poszczególni nauczyciele prosili o doprecyzowanie przekazywanych informacji, prosili o przesyłanie linków do stron platformy programu.

W grudniu i styczniu przeprowadziliśmy badania społeczności szkolnej w budynku głównym i budynkach filialnych pod kątem analizy potrzeb uczniów w obszarze „Solidarność”.

Nauczyciele świetlicy wykorzystali Alfę pytając „Czego potrzebuje Alfa? Jak nakarmić Alfę?”. Zabawa przyniosła dzieciom dużo radości i wiele ciekawych spostrzeżeń wychowawcom. Zajęcia były przeprowadzone w kilku grupach. W każdej z nich dzieci zauważyły, że Alfa każdego zespołu jest inna, czego innego potrzebuje i czym innym byłaby zainteresowana. Jednakże każdy z zespołów zauważył, że Alfa chciałaby się rozwijać i wiedzieć więcej, chciałaby być jednym z nas, a dzieci chciałyby jej pomóc w „urządzeniu się na ziemi”. Ostatecznie dzieci stwierdziły, że Alfa jest jak każde z nich.

Gra „Szkoła na czasie” w pierwszej chwili okazała się dla dzieci zbyt zawiła i wymagała dodatkowych wyjaśnień ze strony nauczycieli. Po pewnym czasie dzieci zauważyły analogię z popularnymi kalamburami czy grą „Tabu”. Narzędzie cieszyło się dużą popularnością. Nawet teraz dzieci chętnie wracają do tej zabawy i samodzielnie ją modyfikują. Bywa, że w czasie zabawy wykonują rysunki i budowle z klocków.

Po analizie rozmów nieformalnych z nauczycielami i rodzicami wywnioskowaliśmy, że spośród wielu aktywności szkolnych największą popularnością cieszą się wycieczki i zabawy z nauczycielami i innymi dziećmi. Dlatego uczniom odwiedzającym bibliotekę zaproponowaliśmy „Ścianę opinii”. Stosując tę metodę, chcieliśmy się dowiedzieć od uczniów, czym jest według nich solidarność, jak rozumieją to pojęcie. Poprosiliśmy, aby dzieci wypowiadały się swobodnie, na zasadzie luźnych skojarzeń, nawet jeśli ich wypowiedzi miałyby odbiegać od głównych pytań. Poprosiliśmy również nauczyciela biblioteki o pomoc w zapisywaniu dosłownych wypowiedzi dzieci.

Rozmowy nieformalne z nauczycielami odbywają się stale i z wdzięcznością przyjmowaliśmy wszelkie uwagi. Większość członków zespołu dobrze się zna i utrzymuje stosunki przyjacielskie, więc to nam ułatwiło realizację zadania. Badanie (rozmowy nieformalne) naszych rodziców odbywało się podczas „dni otwartych”, imprez charytatywnych, wycieczek klasowych z udziałem rodziców, rozgrywek sportowych. Ta forma diagnozy objęła wszystkich nauczycieli i około 70 % rodziców w poszczególnych klasach. Staraliśmy się dotrzeć do jak największej liczy osób.

Po przeanalizowaniu otrzymanych wyników doszliśmy do wniosku, że wszystkie zastosowana narzędzia badawcze przyniosły nam wartościowe informacje o naszych uczniach. Jednak musimy przyznać, ze najwartościowsze okazały się Tabu, Alfa, pocztówka do przyjaciela oraz Ściana opinii, w której umożliwiono uczniom swobodne wypowiedzi.

2) Jakie były najważniejsze wnioski z przeprowadzonych badań? Czy i w jaki sposób postawione pytania pomogły określić najważniejsze zagadnienia, do których powinna odnosić się zmiana w szkole?

Przeprowadzenie powyższych badań pozwoliło nam na dokładniejsze przyjrzenie się naszym uczniom, ich  w zainteresowaniom i potrzebom. Niektóre odpowiedzi wskazują na to, że część dzieci nie rozumieją pojęcia solidarności w ogólnym rozumieniu, mają problem ze zdefiniowaniem tego pojęcia, bądź nawet go nie znają. Z drugiej strony otwarcie deklarują chęć pomocy ludziom i zwierzętom w środowisku im najbliższym – szkoła, koledzy, bezdomne zwierzęta.

W niektórych wypowiedziach uczniów pojawiły się pomysły na solidarność i pomoc ludziom spoza naszego kręgu kulturowego, dzieciom z terenów zagrożonych działaniami wojennymi i klęskami żywiołowymi.

Na zakończenie tego etapu nasunęły nam się następujące wnioski:

1. Nasi uczniowie chcą się uczyć, zdobywać nowe umiejętności i wiedzę. Młodszych uczniów zainteresowały problemy związane ze zwierzętami, zaś starsi przykładają większą wagę do konkretnych działań na rzecz osób pokrzywdzonych w wyniku działań wojennych i klęsk żywiołowych.

2. Uczniowie mają problem ze zrozumieniem idei solidarności międzyludzkiej, w swoich działaniach na rzecz potrzebujących kierują się najczęściej litością. Mają problem ze zdefiniowaniem pojęcia solidarności i współczucia.

3. Naszym uczniom brak ciszy, trudne warunki lokalowe (w tym niewystarczająca przestrzeń na zajęcia wf-u), utrudniony dostęp do biblioteki, zbyt mało gier i zabaw w czasie przerw.

4. W szkole brakuje przestrzeni do działań na szeroka skalę – uczniowie nie wiedzą, jak mogą włączyć się w działalność charytatywną na rzecz np. dzieci objętych działaniami wojennymi czy ofiar katastrof ekologicznych.

5. Wielu uczniów nie widzi możliwości, aby ich pomoc była znacząca.

6. Czasami pojawiały się wrogie opinie o uchodźcach i osobach bezdomnych – takie życie wybrali, sami tego chcieli, niech wracają, skąd przyszli.

7. Powinniśmy częściej pytać naszych uczniów o to, czym się interesują, jak postrzegają naszą szkołę, co rozumieją z otaczającej rzeczywistości, co możemy wspólnie z nimi zmienić i na co mamy wspólnie wpływ.

Sądzimy, że nasze badania przeprowadziliśmy rzetelnie. Pokazały nam obraz szkoły widziany oczami uczniów. Dzięki temu wiemy, jakie działania możemy zaplanować, aby nasi uczniowie głębiej rozumieli ideę solidarności międzyludzkiej, w działaniach na rzecz ludzi, zwierząt i środowiska, by kierowali się rozsądkiem i współczuciem.

3) Podajcie Wasz cel dla szkoły.

Szkoła szerzy ideę uwrażliwiania uczniów na potrzeby ludzi i zwierząt.

4) Opiszcie maksymalnie trzy spośród propozycji realizacji celu, które udało Wam się wygenerować podczas burzy mózgów. Jakie działania możecie przeprowadzić w ramach tych propozycji? W jaki sposób propozycje odpowiadają na sformułowany przez Was cel? W jaki sposób uwzględniają wnioski z analizy zasobów i badania potrzeb?

działanie uwzględniające cel, wnioski z analizy zasobów i badania potrzeb

sposób realizacji

1. wolontariat

- wykonanie i wysłanie pocztówek do emerytowanych nauczycieli i seniorów – podopiecznych wybranego stowarzyszenia

- pomoc w odrabianiu lekcji i uzupełnianiu braków edukacyjnych uczniom w świetlicy szkolnej

- pomoc w bibliotece szkolnej – katalogowanie, przygotowywanie podręczników i książek do wypożyczania zakupionych w ramach Narodowego Programu Rozwoju Czytelnictwa

2. działania na rzecz bezdomnych zwierząt

- zbiórka żywności

3. udział w akcji zorganizowanej przez UNICEF

 - szycie lalek przeznaczonych na aukcję (projekt UNESCO)

- udział w programie „Solidarność – podaj dalej”