Powszechne korzystania ze sprzętu TIK w pracy dydaktycznej, poprzez szkolenia wewnętrzne oraz samokształcenie nauczycieli. (Zadanie dyrektora - realizacja)

Dobra praktyka

  • Autor:

    Roman Rutkowski

  • Szkoła:

    Gimnazjum im. Jana Nowaka - Jeziorańskiego w Grębocicach

    (Podstawowy)

  • Kateogria:

    Nasi e-nauczyciele

  • Dodano:

    06.11.2015

1) Podaj raz jeszcze kategorię zadania, które zrealizowałeś/aś. Opisz – odnosząc się do harmonogramu z I semestru – przebieg realizacji zadania, zwracając uwagę na to, co przebiegało zgodnie z planem, co musieliście modyfikować oraz na to, czego nie udało się wprowadzić w życie.

NASI E-NAUCZYCIELE:

1)      Diagnoza - analiza wykorzystania TIK oraz nowoczesnych technologii multimedialnych w nauczaniu. Informację na temat wykorzystania TIK w nauczaniu dyrekcja szkoły pozyskiwała poprzez następujące działania:

a)      Obserwacje lekcji i innych zajęć prowadzonych przez nauczycieli. Obserwacje prowadzono wg opracowanego arkusza, który uwzględniał w/w zagadnienia. Po dokonanych obserwacjach nasunęły się wnioski, z których jasno wynikało, że o ile podczas prowadzenia innych zajęć nauczyciele często korzystają z technologii TIK, to na lekcjach poszczególnych zajęć edukacyjnych te elementy w opinii dyrekcji występowały w niewystarczającym zakresie. Nauczyciele ten fakt najczęściej tłumaczyli ograniczonymi umiejętnościami i doświadczeniem, które z kolei wpływają na dużą czasochłonność w przygotowaniu odpowiednich materiałów do prowadzenia lekcji z wykorzystaniem TIK. Obserwacje prowadzone były w I oraz II semestrze roku szkolnego.

b)      Spotkania rozmowy z uczniami bezpośrednio po obserwowanej lekcji wg zaplanowanego arkusza wywiadu. Z tych informacji wyłonił się wniosek, że jest wielu nauczycieli, którzy wykorzystują TIK w nauczaniu w większym lub mniejszym stopniu. Pozyskano również informację, że są nauczyciele, którzy nowe technologie wykorzystują w minimalnym stopniu (ograniczając się do korzystania z dziennika elektronicznego i wyświetlaniu notatek – najczęściej przygotowanych w pliku WORDA);

c)      Spotkania dyrektora z uczniami - trójkami klasowymi. Podczas tych spotkań potwierdziły się informacje jakie dyrektor pozyskiwał od uczniów bezpośrednio po zakończonej obserwacji – lekcji;

d)     Sprawozdania z nadzoru pedagogicznego prowadzonego przez dyrektora w I semestrze roku szkolnego 2015/2016;

e)      Spotkań i rozmów z nauczycielami

Wszystkie w/w działania odbyły się zgodnie z planem i harmonogramem.

2)      Opracowanie planu działań służących rozwojowi szkoły w zakresie podniesienia jakości  pracy (wykorzystania nowoczesnych technologii w nauczaniu). Na przełomie stycznia oraz lutego 2016 roku dyrektor oraz wicedyrektor opracowali w/w plan działań, który został przedstawiony nauczycielom w dniu 18 lutego 2016 roku podczas zebrania Rady Pedagogicznej podsumowującego I semestr roku szkolnego 2015/2016. Plan uwzględniał:

a)      Szkolenia dla nauczycieli z zakresu:

ü  Wykorzystanie tablicy interaktywnej w nauczaniu różnych przedmiotów:

W tym działaniu przeprowadzono szkolenia z wykorzystaniem oprogramowania tablicy interaktywnej IQ BOARD. Szkolenia przeprowadzili pracownicy firmy zewnętrznej STARCOM oraz Dyrektor Gimnazjum. Zaprezentowano szerokie możliwości wewnętrznego oprogramowania tablic, które może być wykorzystane na każdych zajęciach edukacyjnych.

ü  Prezentacja multimedialna jako pomoc dydaktyczna każdego nauczyciela:

Skoncentrowano się tutaj na przekazaniu nauczycielom informacji na temat możliwości szerokiego zastosowania programu do prezentacji jakim jest POWERPOINT. Omówiono praktyczne możliwości tego oprogramowania, wskazując konkretne przykłady do poszczególnych zajęć edukacyjnych.

ü  Tworzenie materiałów multimedialnych do lekcji.

W tym przypadku szkolenie polegało na przedstawieniu możliwości skorzystania przez nauczycieli z różnych materiałów multimedialnych w celu przygotowania się do lekcji lub jej prowadzenia. W tym celu wykorzystano: oprogramowanie multimedialne (na płytach CD) stanowiące uzupełnienie podręczników do poszczególnych zajęć edukacyjnych; oprogramowanie dostępne na rynku (na płytach CD), które uzupełnia wiedzę i umiejętności z zakresu poszczególnych zajęć edukacyjnych; wykorzystanie strony internetowej epodreczniki.pl; praktyczne porady jak wykorzystać zasoby YOUTUBE do każdej lekcji (bezpośrednie korzystanie z łącza internetowego oraz zapisywanie wybranych materiałów na dysk komputera i inny nośnik w celu późniejszego wykorzystania na lekcji lub innych zajęć); zapoznano nauczycieli z możliwościami jakie daje cyfrowy aparat fotograficzny (robienie i obróbka zdjęć i filmów, a następnie wykorzystania ich w szeroko rozumianym procesie kształcenia)

b)      Opracowanie  scenariuszy zajęć z wykorzystaniem technik interaktywnych,

Nauczyciele opracowywali scenariusze lekcji, które następnie wykorzystali do ich prowadzenia. Doskonałą okazją sprawdzenia tego zadania były obserwacje lekcji prowadzone przez Dyrektora.

c)      Wykorzystanie w procesie lekcyjnym nowoczesnych technologii informacyjnych (tablic interaktywnych, projektora multimedialnego, wizualizera):

Jak wyżej.

d)     Umożliwienie korzystania z technologii informacyjnej w szkole uczniom nie posiadającym własnego komputera i łącza internetowego w domu:

W tym celu umożliwiono uczniom dostęp do pracowni informatycznej w ramach zajęć świetlicowych (pracownia wyposażona jest w 20 komputerów). Organizacja świetlicy szkolnej została zmieniona w II semestrze roku szkolnego. W pracowni zawsze przebywał nauczyciel informatyki, z pomocy którego mogli skorzystać uczniowie przebywający w świetlicy szkolnej i nie tylko (także miejscowi). Ponadto uczniowie w czasie kiedy nie mieli zajęć lekcyjnych mogli skorzystać z komputerów znajdujących się w czytelni szkolnej (4 komputery).

e)      Kształcenie u uczniów umiejętności korzystania z różnych źródeł informacji oraz samodzielnego i twórczego rozwiązywania problemów z wykorzystaniem TIK.

Doskonałą okazją do kształcenia u uczniów w/w umiejętności był udział w programie Szkoła z klasą 2.0. Zadania jakie określili nauczyciele spowodowały, że uczniowie z przyjemnością korzystali z różnych źródeł informacji oraz samodzielnego i twórczego wykorzystania TIK. Bardzo dobrze było to widać podczas Festiwalu 2.0 oraz wielu wydarzeń poprzedzających festiwal.

f)       Mobilizowanie uczniów do wykorzystania komputera podczas nauki w domu.

To zadanie było realizowane przez uczniów w ramach poszczególnych zajęć edukacyjnych. Przekazano nauczycielom, aby jak najczęściej zadawali uczniom takie zadania (w tym dodatkowe), które by ich mobilizowały do korzystania z TIK. Szczególnie sprawdziło się to przy realizacji różnych projektów edukacyjnych (obowiązkowych dla Gimnazjalistów) oraz w ramach programu Szkoły z klasą 2.0.

3)      Dyrekcja na bieżąco zbierała informację z realizacji zadania:

Była to doskonała okazja do wymiany zdań i poglądów na temat wykorzystania TIK w nauczaniu. Ponadto powstało wiele cennych uwag, z których należy skorzystać w przyszłości (permanentnie - w następnych latach szkolnych). Mimo wielu dodatkowych zadań było widać wiele satysfakcji zarówno wśród nauczycieli jak i uczniów z podejmowanych wyzwań. Szczególnie ważnymi wydarzeniami w tym zakresie była organizacja Międzysemestralnego Otwartego Spotkania TIK-owego oraz FESTIWALU Szkoły z klasą 2.0.

2) Co się udało? Z czego jesteś najbardziej zadowolona/y? Dlaczego?

Udało się:

  1. Przekonać zdecydowaną większość nauczycieli do tego, że powszechne korzystania ze sprzętu TIK w pracy dydaktycznej jest niezbędną koniecznością w każdej szkole - zwłaszcza takiej, która jest doskonale wyposażona w odpowiedni sprzęt i oprogramowanie. Nawet, jeżeli są nauczyciele, którzy TIK w swojej pracy wykorzystują w mniejszym stopniu od oczekiwanego, to wynika to bardziej z braku odpowiednich umiejętności i swobodnego korzystania w ogóle z TIK niż z niechęci. Pragnę podkreślić, że kadra Gimnazjum to znaczna część nauczycieli w wieku średnim ok. i powyżej 50 lat. Mimo oczywistych ograniczeń nauczyciele są gotowi oraz chętni do doskonalenia i wprowadzenia nowości w swojej pracy. Są świadomi wyzwań jakie stawia przed nimi nowoczesna szkoła oraz młodzież, dla której korzystanie z nowoczesnych technologii jest powszechne i oczywiste.
  2. Przeprowadzić szkolenia, które odbywały się wielokrotnie i były na tyle skuteczne, że nauczyciele coraz bardziej radzą sobie i stosują nowe technologie w swojej pracy.
  3. Zaproponować nauczycielom te środki TIK, które z jednej strony nie przytłoczą Ich i nie zniechęcą, lecz wręcz przeciwnie spowodują, że częściej będą prowadzić zajęcia z wykorzystaniem nowych technologii. Musze podkreślić, że jest wielu nauczycieli, którzy nowoczesne środki multimedialne wykorzystują prawie na każdej lekcji.
  4. Zmienić nastawienie (pogląd) u niektórych nauczycieli, którzy uważali, że wyświetlenie notatki w pliku WORDA na tablicy interaktywnej wystarczy do tego, aby stwierdzić, że pracują przy użyciu nowych technologii.
  5. Poprzez stawianie odpowiednich zadań spowodować, że nauczyciele korzystali z TIK. Doskonałym przykładem są wszyscy nauczyciele (7 osób oraz koordynator), którzy wzięli udział w programie Szkoły z klasą 2.0. Ich przykład, zwłaszcza pokazy podczas Międzysemestralnego Otwartego Spotkania TIK-owego oraz FESTIWALU Szkoły z klasą 2.0 były inspiracją oraz zachętą dla pozostałych nauczycieli. W tym względzie były też bardzo ważne podsumowania, których dokonywałem podczas zebrań Rady Pedagogicznej. Wskazując tym samym, że wysoko cenię pracę i zaangażowanie nauczycieli biorących udział w projekcie – programie Szkoła z klasą 2.0
  6. Powstało wiele scenariuszy lekcji prowadzonych z wykorzystaniem TIK.
  7. Prowadzenie dokumentacji szkolnej w formie elektronicznej. Wymiana plików w tzw. folderze wspólnym dostępnym dla każdego nauczyciela (folder na szkolnym serwerze).
  8. Mobilizowanie uczniów do wykorzystywania w swojej pracy TIK. Poprzez realizowanie wielu projektów edukacyjnych, w tym w ramach Szkoły z klasą 2.0.
  9. Wykorzystać pracownię informatyczną oraz czytelnię do realizacji zajęć świetlicowych, podczas których uczniowie mogą swobodnie korzystać z zasobów TIK.
  10. Spowodować większą współpracę nauczycieli w przekazywaniu doświadczeń oraz umiejętności wykorzystania w pracy wielu środków multimedialnych.
  11. Wykorzystanie Internetu w celu sprawnej komunikacji zwłaszcza między uczniem i nauczycielem oraz rodzicem.
  12. Wdrożenie do praktyki szkolnej metod i narzędzi edukacji interaktywnej zwiększającej zaangażowanie i aktywność uczniów.
  13. Jestem przekonany, że podejmowane działania w ramach programu Szkoła z klasą 2.0 (gotowość na zmiany i zaangażowanie) przyczyniły się do tego, że jesteśmy gotowi i otwarci na kolejne wyzwania. Między innymi podjęliśmy decyzję wzięcia udziału w programie Całościowy Rozwój Szkoły – poziom podstawowy SRS1realizowanym przez CEO. Ponadto jako nieliczni podjęliśmy decyzję, że wszystkie prace pisemne uczniów (zaopatrzone informacją zwrotną) przekazywane są uczniom i ich rodzicom do domu (zgodnie z interpretacja i zaleceniem MEN).

Najbardziej zadowolony jestem z kwestii opisanych w pkt 1) oraz 11). Moje przekonanie  uzasadniam tym, że świadomość nauczycieli oraz ich gotowość do nowych zadań potwierdzona w działaniu, dają przekonanie, że nauczyciele są gotowi sprostać nowym wyzwaniom i oczekiwaniom środowiska – zwłaszcza uczniowskiego. Potwierdzeniem mojego wyboru jest to wszystko co zadziało się między innymi w ramach programu Szkoła z klasą 2.0, do którego wielokrotnie się odwołuję.

3) Co można było zrobić inaczej? Na co warto zwrócić większą uwagę realizując takie zadanie w przyszłości? Podaj przestrogi dla naśladowców.

  1. Grupy szkoleniowe powinny być mało liczne – maksymalnie do 8 osób. Najlepsze efekty dają szkolenia w grupie trzech – czterech osób.
  2. Do szkoleń należy dobierać nauczycieli uczących tych samych lub bardzo zbliżonych zajęć edukacyjnych.
  3. Ilość proponowanych zagadnień do opanowania powinna być mała (1-2). Raczej należy skupić się na doskonaleniu i przećwiczeniu proponowanych umiejętności i wiadomości w praktyce.
  4. Realizując zadanie należy oprzeć się na szkolnych „liderach” - nauczycielach, którzy mają uznanie u innych nauczycieli lub wyniki w swojej pracy.
  5. Należy starać się doprowadzić do sytuacji, w której to sami nauczyciele będą czuli potrzebę doskonalenia się (uczenia się) np. w małych grupach (nawet dwóch osób). Mogą to być krótkie spotkania w celu wymiany doświadczeń oraz wiedzy.
  6. Należy promować w środowisku szkolnym, a także lokalnym osiągane rezultaty.
  7. Realizacja zadań powinna być kontrolowana, w tym przypadku doskonałe rezultaty dają obserwacje lekcji bądź wywiad – spotkanie z uczniami wg ustalonego arkusza.

Przestrogi:

  1. Przede wszystkim należy przekonać nauczycieli do słuszności, wręcz pożądania wprowadzenia zmian. „Nic na siłę” – działania takie skazane zostaną na porażkę.
  2. Nie należy narzucać zbyt wielu zadań naraz, może to zniechęcić uczestników wszelkich szkoleń czy innych działań.
  3. Szkolenia muszą być zorganizowane w czasie, który nie będzie zbytnio obciążał nauczycieli (szczególnie należy zwrócić uwagę na higienę pracy).
  4. Do zadania dyrektor musi się zaangażować osobiście oraz bardzo aktywnie. Powinien uczestniczyć we wszystkich etapach.
  5. Obserwując niedostateczne zaangażowanie nauczycieli, raczej oprzeć się na tym co robią dobrze (wspierać ich i mobilizować) niż na tym z czym sobie nie radzą (konsekwencje).
  6. Bardzo starannie dobierać firmy zewnętrzne, które będą szkoliły nauczycieli. Często na rynku są podmioty, które przede wszystkim nastawione są na zysk, a nie merytoryczne szkolenie. Przed zaproszeniem kogokolwiek do współpracy, należy go sprawdzić możliwymi środkami (referencje, kontakt z placówką, która przeszła podobne szkolenie itp.).

4) Czy udało ci się osiągnąć zaplanowane cele? Skąd to wiesz, jak to sprawdziłaś/eś? Odnieś się do zaplanowanych wcześniej kryteriów sukcesu.

Uważam, że udało się osiągnąć zaplanowane cele. Dowodem na to są działania, które zostały zrealizowane zgodnie z planem. Potwierdzeniem osiągniętych celów są przeprowadzone obserwacje, rozmowy z nauczycielami oraz uczniami. Wszyscy nauczyciele opracowali scenariusze wykorzystania TIK na swoich lekcjach.  Większość uczniów potwierdziło, że nauczyciele często stosują nowoczesne technologie w procesie lekcyjnym. Ponadto opracowano harmonogram korzystania przez uczniów z pracowni informatyki i czytelni w czasie pozalekcyjnym. Należy podkreślić, że uczniowie bardzo często korzystali z możliwości pracy przy komputerach. Potwierdzeniem stosowania TIK w pracy nauczycieli są między innymi materiały zamieszczane na stronie internetowej szkoły.

5) W jaki sposób zamierzasz wykorzystać wyniki ewaluacji w dalszej pracy szkoły?

Przede wszystkim powrócę do sprawozdania z realizacji programu podczas sierpniowych zebrań Rady Pedagogicznej. Wskażę mocne strony programu oraz korzyści jakie uzyskaliśmy w wymiarze indywidualnym (nauczyciele i uczniowie) oraz zespołowym (Gimnazjum). Przedstawię (przypomnę) jak uczniowie oceniają i postrzegają pracę nauczycieli, którzy w swojej pracy bardzo często korzystają z TIK. Wyniki ewaluacji będą doskonałą okazją do wzięcia udziału w kolejnej edycji programu Szkoły z klasą 2.0., do której zaproszę kolejnych nauczycieli. Oczywiście nauczyciele z obecnej edycji również zostaną zaproszeni do 15 jubileuszowej edycji. Uważam, że najlepszym sposobem angażowania nauczycieli do wielu zadań i wyzwań jest ich „zachęcenie” i „mobilizowanie” do aktywności. Odnoszę wrażenie (właściwie jestem przekonany), że mimo dodatkowej pracy wszyscy nauczyciele, którzy wzięli udział w projekcie mieli wiele satysfakcji.

6) Jak zamierzasz podtrzymać uzyskany efekt? Co jeszcze możesz poprawić/rozbudować?

Chcę wziąć udział w kolejnej (15) edycji programu Szkoła z klasą 2.0. Dobierając odpowiednie zadania będę angażował nauczycieli do jeszcze większego korzystania z TIK. Dotychczasowe działania chciałbym rozszerzyć o powszechniejsze korzystanie z kamery cyfrowej oraz tabletu i smartfonu. Mogę poprawić/rozbudować wzajemne wsparcie nauczycieli, które należy organizować w zespole 2 lub 3 osobowym (koncentrując się na konkretnych zadaniach). Ponadto zwiększę ilość projektów edukacyjnych (gimnazjalnych) angażujących uczniów do powszechnego stosowania multimediów w praktyce.

7) Jak oceniają zrealizowane zadanie inni: osoby zaangażowane w jego realizację, bezpośredni „beneficjenci” działania i inne osoby, które mogą skorzystać pośrednio na realizacji zadania.

Powtórzę, że mimo dodatkowej pracy wszyscy nauczyciele, którzy wzięli udział w projekcie mieli wiele satysfakcji. W ich opinii udział w projekcie był wyzwaniem, które jednocześnie przyniosło wiele korzyści dla uczniów oraz całej społeczności Gimnazjum. Ponadto w opinii uczniów, brali oni udział w czymś szczególnym, co w pewnym sensie ich wyróżniało. Wiele podjętych działań przyniosły korzyści w postrzeganiu Gimnazjum w środowisku lokalnym (zwłaszcza te zadania, które były szeroko propagowane w środowisku).